Pakistan’ın başkenti İslamabad’da gerçekleştirilen ve tüm dünyanın gözünü diktiği ABD-İran diplomatik temasları hüsranla sonuçlandı. Yaklaşık 21 saat boyunca devam eden yoğun müzakerelerden herhangi bir uzlaşma çıkmazken, iki ülke arasındaki ipler bir kez daha gerildi. Görüşmelerin ardından taraflar birbirini suçlayan sert açıklamalarda bulundu.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile yürütülen direkt diyalog sürecinin hiçbir anlaşmaya varılamadan tamamlandığını bildirdi. Öte yandan İran devlet televizyonu, Washington yönetiminin öne sürdüğü “aşırı talepler” sebebiyle müzakere sürecinin tıkandığını iddia etti.
Gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan ABD Başkanı Donald Trump, görüşmeler sırasında pek çok konuda mesafe katettiklerini ancak en hayati başlık olan nükleer programda bir ortak paydada buluşamadıklarını dile getirdi. Trump, bu durumun ardından Hürmüz Boğazı’nda yeni bir sürecin kapılarının açılacağını ilan etti.
Başlıklar
“ABLUKA SÜRECİ BAŞLATILACAK”
Donald Trump, Amerikan donanmasının boğazı kullanan bütün gemilere yönelik bir abluka operasyonu başlatacağını duyurdu. Kararın derhal yürürlüğe gireceğini vurgulayan Trump, uluslararası sular üzerinde yasa dışı ödeme gerçekleştiren gemilerin saptanıp durdurulacağını, boğazda güvenli geçişin sağlanacağını ileri sürdü.
“BU BİR ŞANTAJ”
Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nda mayın bulunduğu yönündeki iddialarına sert bir dille karşılık veren ABD Başkanı, bu durumu “küresel şantaj” olarak tanımladı. Amerika Birleşik Devletleri’nin tehditlere boyun eğmeyeceğini vurgulayan Trump, uluslararası deniz ticaretinin engellenmesine müsaade etmeyeceklerinin altını çizdi.
ASKERİ GERİLİM MESAJI
Çatışma riskine dair çarpıcı mesajlar veren Trump, ABD ordusuna veya sivil gemilere yapılacak her türlü saldırının karşılıksız kalmayacağını belirtti. İran’a ait askeri unsurların hedef alınacağını dile getiren Trump, boğazda olduğu iddia edilen mayınların da etkisiz hale getirileceğini sözlerine ekledi.
“YASALARI İHLAL EDİYORLAR”
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı trafiğe açık tutma taahhüdünü çiğnediğini savunan Trump, bu tablonun dünya genelinde büyük bir endişe kaynağı olduğunu ifade etti. Tahran’ın uluslararası hukuk kurallarını ayaklar altına aldığını öne süren Başkan, deniz ticaretinin güvenliğinin tesisi adına gereken tüm adımların kararlılıkla atılacağını söyledi.
“İRAN NÜKLEERDEN VAZGEÇMİYOR”
Yaklaşık 20 saatlik görüşme trafiğinde pek çok ayrıntının konuşulduğunu belirten Trump, en kritik konu olan nükleer programda İran’ın geri adım atmadığını vurguladı. ABD Başkanı, İran’ın nükleer silah kapasitesine ulaşmasına kesinlikle izin vermeyecekleri mesajını yineledi.
İRAN CEPHESİ: “KARAR ABD’DE”
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise yaptığı açıklamada, ABD’nin İran nezdinde güven tazeleyemediğini belirtti. Kalibaf, diplomatik süreçte İran’ın iyi niyetini ortaya koyduğunu fakat Washington yönetiminin bu güveni tesis edemediğini savundu.
Bundan sonraki sürecin tamamen ABD’nin atacağı adımlara bağlı olduğunu dile getiren Kalibaf, İran’ın hem askeri hem de diplomatik opsiyonları birlikte değerlendirdiğini hatırlattı.
BÖLGEDE TANSİYON YÜKSELİYOR
İslamabad’da gerçekleşen zirvenin uzlaşma sağlanamadan sona ermesi ve tarafların karşılıklı suçlamaları, bölgedeki tansiyonun daha da yükseleceğine işaret ediyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek bir krizin, küresel enerji piyasaları üzerinde sarsıcı etkiler doğurabileceği öngörülüyor.
