Türkiye’de hem mevcut emekliler hem de çalışma hayatına devam eden milyonlarca kişi, emekli aylıklarındaki gelişmeleri yakından takip ediyor. Düşük emekli maaşlarına dair tartışmaların odağında yer alan SGK Uzmanı Özgür Erdursun, sistemdeki çarpıklıklara dikkat çekerek önemli uyarılarda bulundu.
Dünya Gazetesi’ndeki köşe yazısında emeklilik sistemine dair verileri paylaşan Erdursun, maaşların yetersiz kalmasının tek sebebinin EYT düzenlemesi olmadığını vurguladı.
Başlıklar
Milyonlarca Çalışan Düşük Rakamlarla Karşılaşıyor
Çalışma hayatı devam edenlerin emeklilik hayali kurarken sistemdeki hesaplamalarla hayal kırıklığına uğradığını belirten Erdursun, şu ifadeleri kullandı: “Henüz emekli olmamış milyonlarca çalışan sistem üzerinden gelecekte alacağı emekli aylığını hesapladığında düşük rakamlarla karşılaşıyor”
Gelir Artışı Maaş Tablosunu Değiştirmiyor
e-Devlet üzerinden sunulan verilerin mevcut durumu açıkça gösterdiğini ifade eden Özgür Erdursun, 4A ve 4B sigortalılarının sistemde gelecekteki aylıklarını görebildiğini belirtti. Erdursun, “Sisteme giren çalışanların önemli bir bölümü, yıllarca prim ödemelerine rağmen beklediklerinden çok daha düşük emekli aylıklarıyla karşılaşıyor” dedi.
Maaşı asgari ücretin iki ya da iki buçuk katı olanların bile sistemde yaklaşık 20 bin TL civarında emekli aylığı gördüğünü dile getiren uzman, “Dikkat çekici olan; gelir seviyesi yükseldikçe dahi tablonun çok fazla değişmesi” şeklinde bir değerlendirme yaptı.
Yüksek Kazanç Sağlayanlar Bile Düşük Aylık Görüyor
Özgür Erdursun, kazancı asgari ücretin dört, beş veya altı katı olan çalışanların dahi sistemde 25 bin TL ile 28 bin 30 TL arasında bir emekli maaşı hesaplamasıyla karşı karşıya kaldığını açıkladı. Bağ-Kur kapsamında olanlar için durumun daha da çarpıcı olduğunu söyleyen Erdursun, yüksek prim ödenmesine rağmen rakamların beklentilerin altında kaldığını aktardı.
Sorun Artık Sistemsel Hale Geldi
Düşük aylık probleminin sadece dar gelirlileri değil, tüm sistemi etkilediğini belirten Erdursun, yapısal sorunlara değindi: “Sorun artık sistemsel hale gelmiştir. Çünkü mevcut yapı, ödenen prim ile bağlanan emekli aylığı arasındaki ilişkiyi zayıflatmış durumda. Çalışanlar daha fazla prim ödeseler bile bunun emekli maaşına güçlü şekilde yansımadığını düşünüyor”
Asıl Neden 2008 Yılındaki Değişiklik
Emekli maaşlarındaki düşüşün EYT ile ilişkilendirilmesinin yanlış olduğunu savunan Erdursun, hesaplama yönteminin 1 Ekim 2008 tarihinde değiştirildiğini hatırlattı. Erdursun, “EYT yasası çıkmasaydı emekli aylıkları bugün olduğu gibi düşük kalmaya devam edecekti” ifadelerine yer verdi.
Özellikle 2000 yılı ve daha da belirgin olarak 1 Ekim 2008 sonrası devreye giren sistemde aylık bağlama oranlarının gerilemesi, büyümeden alınan payın düşmesi ve katsayı değişikliklerinin maaşları aşağı çektiğini ifade etti.
Memurlar İçin Gelecek Riski
Söz konusu sistemin sadece işçileri ve esnafı değil, 1 Ekim 2008 tarihinden sonra göreve başlayan memurları da etkilediğini vurgulayan Erdursun, kamu çalışanlarının da ileride düşük maaş alma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirtti.
Mevcut yapının sadece bugünü değil geleceği de etkilediğini söyleyen Özgür Erdursun, “Sistem bugün yalnızca mevcut emeklilere değil, gelecekte emekli olacak milyonlarca çalışana da düşük emekli aylığı hesaplıyor.” dedi.
Sosyal Güvenlik Reformu Çağrısı
Sosyal güvenlik sisteminin acilen revize edilmesi gerektiğini savunan Erdursun, primler ile bağlanacak aylıklar arasındaki bağın kuvvetlendirilmesi gerektiğini belirtti. Erdursun, uyarısını şu sözlerle noktaladı: “Aksi halde uzun yıllar çalışan, yüksek prim ödeyen milyonlarca kişi emeklilik döneminde ciddi gelir kaybı yaşamaya devam edecek.”
