Samsun’un İlkadım ilçesinde bulunan ve şehrin en eski defin alanlarından biri olan Şeyh Seyyid Kutbiddin Camii ve Türbesi’nde geniş kapsamlı bir çalışma yürütülüyor. Samsun Büyükşehir Belediyesi ile Samsun Müze Müdürlüğü koordinesinde gerçekleştirilen kurtarma kazısı ve çevre düzenlemesi ile tarihi miras korunarak gelecek nesillere aktarılıyor.
Başlıklar
Geçmişin İzleri Titizlikle Araştırılıyor
Kökçüoğlu Mahallesi’ndeki bu tarihi alanda yürütülen kazı çalışmalarında oldukça önemli bulgulara rastlandı. Şu ana kadar yapılan araştırmalarda üzerinde Samsun ibaresi yer alan bir mezar kitabesinin yanı sıra, yeni bir tarihi mezar ile Gebilizade Mustafa Necip Efendi ve Anadolu Müfettişi Rıza Efendi‘nin eşi Fehime Hanım‘a ait mezar baş taşları bulundu. Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden kalma bu eserler, bölgenin tarihsel derinliğini bir kez daha kanıtlıyor.
“Ecdadımızın Mirasına Sahip Çıkıyoruz”
Yapılan çalışmaların kentin tarihine ışık tuttuğunu belirten Samsun Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanı Eyüp Çakır, şu ifadeleri kullandı: “Selçuklu’nun son dönemi ve Osmanlı’nın ilk döneminde önemli şahsiyetler burada yatmaktadır. Şeyh Seyyid Kutbiddin Hazretleri ve çok değerli şahsiyetlere bu mezarlık ev sahipliği yapıyor. Biz de geçmişimize sahip çıkarak şehrimizin tarihine katkı sunmak istiyoruz. Şu ana kadar üzerinde Samsun yazılı bir kitabe bulduk. Bu mezar taşı bizim için çok kıymetli. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Müzeler Müdürlüğü’ne desteklerinden dolayı teşekkür ederiz.”
Asırlık Maneviyat ve Mimari Yapı
Abdulkadir Geylani Hazretleri’nin torunu olduğu rivayet edilen Seyyid Kutbiddin‘in, 1853 yılındaki Rus donanmasının Sinop baskını esnasında Samsun’u müdafaa eden manevi isimlerden biri olduğu kabul ediliyor. Mezarlık alanı içindeki cami, tek katlı ve tuğla yığma mimarisiyle dikkat çekerken, kırma çatısı Marsilya kiremitleri ile kaplıdır. Yapının kuzey ve doğu bölümlerinde “L” formunda, ahşap kemerli bir son cemaat yeri mevcuttur.
Caminin güney tarafındaki türbede ise M. 1404 tarihini taşıyan Arapça bir kitabe bulunmaktadır. İç mekanında ahşap tavan ve taban döşemeleriyle gömme tavan göbeği yer alan yapı, son dönemdeki restorasyonlarla traverten kaplamalara ve yenilenmiş ahşap detaylara kavuşmuştur. Hem Selçuklu hem de Osmanlı döneminden izler taşıyan bu alan, Samsun’un kültürel dokusunu günümüze taşımaya devam ediyor.
