Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki çatışmaları sona erdirmeye yönelik diplomatik girişimlerde önemli bir aşamaya gelindi. Axios’un ABD, İsrail ve bölge ülkelerinden dört ayrı kaynağa dayandırdığı bilgilere göre, taraflar kalıcı bir barışın temelini oluşturabilecek 45 günlük bir ateşkes taslağı üzerinde görüşmelerini sürdürüyor.
Başlıklar
Barış İçin İki Aşamalı Yol Haritası
Müzakere sürecini yürüten arabulucuların iki kademeli bir plan üzerinde yoğunlaştığı belirtiliyor. Planın ilk aşamasında, 45 gün boyunca sürecek geçici bir ateşkes ilan edilmesi ve bu zaman zarfında kalıcı bir çözüm için gerekli diplomasi zemininin oluşturulması hedefleniyor. İkinci aşamada ise savaş halini tamamen bitirecek kapsamlı bir mutabakata varılması amaçlanıyor.
Kritik Başlıklar Final Aşamasına Bırakıldı
Görüşme masasında yer alan ancak oldukça hassas olan Hürmüz Boğazı’nın tamamen trafiğe açılması ve İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum programı gibi maddelerin, ancak nihai anlaşma safhasında masaya yatırılması kararlaştırıldı.
Türkiye Diplomasi Trafiğinin Merkezinde
Yürütülen bu kritik müzakerelerde Türkiye, Pakistan ve Mısır arabulucu rollerini üstlenmiş durumda. Diplomatik temasların sadece arabulucularla sınırlı kalmadığı, ABD Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi arasında doğrudan mesajlaşma yöntemiyle bir iletişim kanalı kurulduğu da aktarılan bilgiler arasında yer alıyor.
Trump Yönetiminin Teklifleri ve Tahran’ın Tutumu
Bir ABD’li yetkilinin açıklamalarına göre, Trump yönetimi son günlerde Tahran’a birden fazla çözüm teklifi iletti. Ancak İran hükümetinin henüz bu önerileri kabul etmediği öğrenildi. Taraflar arasındaki trafik devam ederken, sağlanacak muhtemel bir ateşkesin bölgedeki savaşın gidişatını kökten değiştirebileceği öngörülüyor.
Süreci Tetikleyen Askeri Gerilimler
Diplomatik çabalar sürerken bölgedeki askeri hareketlilik de yakın tarihte zirve yapmıştı. İsrail ve ABD, 28 Şubat tarihinde İran’a yönelik askeri bir harekat başlatmıştı. Bu operasyona misilleme olarak İran; İsrail’in yanı sıra ABD askeri unsurlarının bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn gibi ülkelerdeki belirli hedefleri vurdu. Yaşanan ABD-İsrail saldırıları sonucunda, dönemin İran lideri Ali Hamaney ile çok sayıda yüksek rütbeli yetkili yaşamını yitirmişti.
