Samsun, 09 Mart 2026: OMÜ’de adli entomoloji çalışmalarının önemi açıklandı. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) bünyesinde yürütülen bilimsel çalışmalar, böceklerin adli vakalarda ne kadar kritik bir rol oynadığını gözler önüne seriyor. Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölüm Başkanı Prof. Dr. İslam Saruhan, adli entomoloji sayesinde ölüm vaktinin, cesedin yerinin değiştirilip değiştirilmediğinin ve çeşitli suç delillerinin böceklerden alınan verilerle gün yüzüne çıkarılabildiğini ifade etti.
Başlıklar
ADLİ ENTOMOLOJİ BİLİMİNİN KAPSAMI
Adli entomoloji alanındaki araştırmalara dair detayları paylaşan Prof. Dr. İslam Saruhan, bu disiplinin temel amacının suç soruşturmalarında böcekleri birer kanıt unsuru olarak kullanmak olduğunu dile getirdi. OMÜ Ziraat Fakültesi’nden Prof. Dr. İslam Saruhan böceklerin adli vakalardaki rolünü anlattı.
Saruhan, konuyla ilgili olarak, “Adli entomoloji; böceklerin biyolojisi, davranışları ve ekolojileri hakkında elde edilen bilgilerden yararlanılarak suç araştırmalarına katkı sağlayan bir bilim dalıdır. Dünyada ve Türkiye’de bu alana ilgi giderek artmaktadır” ifadelerini kullandı.
TÜRKİYE’DE SON 25 YILDA BÜYÜK GELİŞME
Türkiye’de bu bilim dalının gelişimine değinen Saruhan, son 25 yıllık süreçte adli entomolojide çok ciddi mesafeler kat edildiğini vurguladı. Günümüzde pek çok üniversitede bu alana dair lisans ve lisansüstü düzeyde eğitimler verildiğini belirten profesör, adli entomoloji sayesinde ölüm zamanı ve cesedin taşınıp taşınmadığı belirlenebiliyor bilgisini paylaştı.
Adli entomolojinin sağladığı temel bilgiler şunlardır:
- Ölüm gerçekleştikten sonra geçen toplam süre
- Cesedin ilk bulunduğu noktadan başka bir yere nakledilip edilmediği
- İlgili suçun günün hangi saatinde (gece veya gündüz) işlendiği
- Vefat eden kişide uyuşturucu veya alkol kullanımı olup olmadığı
- Olayın tam olarak hangi coğrafi bölgede yaşandığı
OLAY YERİNE İLK ULAŞANLAR: LEŞ SİNEKLERİ
Böceklerin ceset üzerinde biriken gazlar ve yayılan kokular sebebiyle dakikalar içinde bölgeye intikal edebildiğini söyleyen Saruhan, özellikle leş sineklerinin bu süreçte öncü olduğunu belirtti. Böceklerin gelişim süreçleri incelenerek ölüm sonrası geçen süre tahmin edilebiliyor.
Saruhan, “Eğer cesede ulaşmak için bir engel yoksa leş sinekleri birkaç saat içinde cesede yumurtalarını bırakabilir” şeklinde konuştu.
ZAMAN TESPİTİNDE BÖCEK KANITLARI
Bulunması uzun zaman alan cesetlerde ölüm saatinin saptanmasında böceklerin hayati bir görev üstlendiğini kaydeden Prof. Dr. Saruhan, larvaların ve böceklerin büyüme aşamalarının titizlikle incelenmesiyle ölümden bu yana geçen sürenin öngörülebildiğini aktardı. Yurt dışı kaynaklı araştırmalara da değinen Saruhan, böcek türlerinden alınan verilerin ölüm zamanını büyük bir doğruluk payıyla ortaya koyduğunu ve bu sonuçların oldukça güvenilir olduğunu dile getirdi.
CESEDİN TAŞINIP TAŞINMADIĞI NASIL ANLAŞILIR?
Böceklerin sunduğu veriler sadece zamanla sınırlı kalmıyor; aynı zamanda cesedin transfer edilip edilmediğini de kanıtlıyor. Böcek türleri olay yerinin değişip değişmediğine dair önemli ipuçları sunabiliyor. Farklı ekosistemlere ait böceklerin ceset üzerinde görülmesinin yer değişikliğine işaret ettiğini belirten Saruhan, “Suda, ormanda veya karada yaşayan böceklerin farklı ortamlarda görülmesi cesedin taşındığını gösterebilir” dedi.
SAMSUN’DAKİ 2003 CİNAYETİ VE BÖCEK DETAYI
Prof. Dr. İslam Saruhan, 2003 yılında Samsun’daki OMÜ Kurupelit Kampüsü’nde işlenen bir cinayetin çözüm sürecinde böceklerin nasıl yardımcı olduğuna dair somut bir örnek verdi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi araştırmaları; ayrıntılar akademik çalışmalarda yer aldı.
O dönem olay yerinde tespit edilen böceklerin laboratuvar incelemeleri sonucunda, cesedin yaklaşık 30 gündür orada olduğu tahmin edilmişti. Daha sonra yapılan derinlemesine araştırmalar ise gerçek sürenin 34 gün olduğunu teyit etti. Saruhan, böceklerden elde edilen bu bilimsel verilerin, soruşturmanın seyrini değiştirerek olayın aydınlatılmasına büyük katkı sağladığını sözlerine ekledi.
Samsun’da hayvancılık konusunda atılan önemli adımlar, Samsunlu Celal Karatüre’nin sosyal medyadaki dikkat çeken paylaşımları ve şehirdeki trafik kazalarına dair güncel gelişmeler de bölge gündemindeki yerini koruyor.
