Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, kanser ile biyolojik yaşlanma süreci arasındaki doğrudan bağlantıya dikkat çekerek önemli uyarılarda bulundu. Yaşayan her hücrenin potansiyel olarak kanserleşme riski taşıdığını belirten Özkaya, bu sürecin hangi organda ve ne zaman başlayacağının kesin olarak bilinmediğini ifade etti.
Başlıklar
“Yaşayan Her Hücrenin Geleceği Kanser”
Kanserin ortaya çıkış zamanının genetik faktörler, çevresel etkenler ve sigara kullanımıyla değişkenlik gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Şevket Özkaya, “Bugün şunu biliyoruz ki yaşayan her hücrenin sonu kanser. Sadece hangi organ ve ne zaman ortaya çıkacağını bilmiyoruz” dedi. Özkaya, tütün kullanımının bu süreci çok daha genç yaşlara çekebileceği konusunda vatandaşları uyardı.
Vakaların Yüzde 37’si Önlenebilir Nitelikte
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) verilerini paylaşan Özkaya, 2022 yılında kaydedilen yeni kanser vakalarının yüzde 37’sinin engellenebilir nedenlere dayandığını vurguladı. Bu noktada tütünün yüzde 15, enfeksiyonların yüzde 10 ve alkolün yüzde 3 oranında payı olduğunu belirten Özkaya, “Sigara hâlâ açık ara birinci sırada” ifadesini kullandı.
Erkeklerde Önlenebilir Risk Faktörleri Daha Etkili
Prof. Dr. Özkaya, kanser riskinin cinsiyetlere göre dağılımına değinerek, erkeklerdeki yeni vakaların yüzde 45’inin, kadınlarda ise yüzde 30’unun önlenebilir risklerden kaynaklandığını ifade etti. Erkeklerde sigaranın etkisinin yüzde 23 olduğunu kaydeden Özkaya, kadınlarda ise enfeksiyonların ilk sırayı aldığını belirtti. Akciğer, mide ve rahim ağzı (serviks) kanserlerinin önlenebilir türler arasında ön planda olduğunu söyleyen uzman, özellikle HPV aşısının ve enfeksiyon kontrolünün hayati önemine vurgu yaptı.
Kanserle Mücadelede Üç Temel Basamak
Türkiye’de kanserle mücadelenin üç ana safhada yürütüldüğünü açıklayan Özkaya, ilk basamağın korunma olduğunu dile getirdi. Sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite, alkol ve sigaradan uzak durmanın riskleri minimize ettiğini belirtti. İkinci basamağın ise erken teşhis olduğunu vurgulayan Özkaya, “Kanser erken evrede yakalanırsa cerrahiyle tamamen tedavi mümkündür” diyerek KETEM ve Sağlıklı Hayat Merkezleri’nin sunduğu ücretsiz tarama hizmetlerine katılım çağrısı yaptı.
İleri Evre Hastalarda Temel Hedef Yaşam Konforu
Kanserle mücadelenin son aşamasını ileri evre hastaların oluşturduğunu kaydeden Özkaya, bu evrede amacın hastalığı tamamen yok etmekten ziyade kontrol altında tutmak olduğunu belirtti. Genetik analizler ve kişiye özel hedefe yönelik tedaviler sayesinde hastaların hem yaşam süresinin uzadığını hem de hayat kalitesinin arttığını ifade eden Özkaya, “Amacımız hastalarımıza daha uzun ve konforlu bir yaşam sunmak” dedi. Resmî kaynakları WHO ve IARC olan çalışmanın ayrıntıları Samsun Gazetesi’nde yer alırken, uzman isim tarama programlarının hayat kurtarıcı etkisine tekrar dikkat çekti.
